Aktualności

ThinPrep® Pap Test w ofercie NZOZ Meditest Wprowadziliśmy nową na rynku polskim metodę cytologii na podłożu płynnym (LBC), opartą o system ThinPrep 2000 firmy CYTYC. Jest to najbardziej wystandaryzowana i zaawansowana metoda wy- konywania cienkowarstwowych preparatów cytologicznych, umożliwiająca najdokładniejszą ocenę mikroskopową wymazów z szyjki macicy.

więcej...

NucliSENS EasyQ™ HPV w Polsce Jako pierwsze laborato-rium w Polsce wprowadziliśmy test HPV najnowszej generacji, oparty o badanie transkryptów mRNA dla onkogenów E6/E7 wirusów HPV. Test opracowany przez firmę bioMérieux - światowego lidera w dziedzinie diagnostyki laboratoryjnej.

więcej...

Zachorowania na raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest nowotworem złośliwym, który globalnie ciągle stanowi poważny problem zdrowotny i społeczny. Na świecie w ciągu roku rozpoznaje się około 500 000 przypadków nowych zachorowań, a ponad połowa kobiet umiera z powodu tej choroby. Mimo iż kobiety są wszędzie zagrożone tym nowotworem, to pod względem częstości zachorowania i umieralności notuje się jednak znaczne różnice geograficzne.
 
Prawie 80% przypadków raka szyjki jest diagnozowanych w państwach rozwijających się, gdzie w porównaniu z innymi nowotworami narządów płciowych, zajmuje on nawet pierwsze miejsce jako przyczyna zgonów wśród kobiet. W tych krajach przewiduje się nawet wzrost liczby zachorowań w kolejnych latach. Tendencje spadkowe zachorowalności na raka szyjki macicy oraz niższą umieralność w krajach rozwiniętych wiąże się z prowadzeniem powszechnej i systematycznej profilaktyki oraz z lepszym dostępem do nowoczesnej opieki zdrowotnej.  


Schemat narządu rodnego kobiety i lokalizacja raka szyjki macicy.
 

Polska należy do krajów o stosunkowo wysokiej zachorowalności i umieralności na raka szyjki macicy. Jest on drugim pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym u kobiet do 45 roku życia. Co roku około 3500 Polek dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy, a codziennie w naszym kraju umiera około 5 chorych kobiet. Liczba zgonów na ten nowotwór stawia Polskę na jednym z pierwszych miejsc w Europie!


Obraz mikroskopowy prawidłowej szyjki macicy. Z lewej strony widoczny jest pokrywający tarczę szyjki nabłonek wielowarstwowy płaski.

Kto choruje na raka szyjki macicy?

Na raka szyjki macicy chorują kobiety młodsze niż na pozostałe nowotwory narządów płciowych. Krzywa zachorowalności kobiet na raka szyjki wzrasta począwszy od 25 - 29 roku życia. Następnie liczba chorych gwałtownie rośnie, osiągając szczyt w grupie pacjentek między 50 a 54 rokiem życia.

Paradoksalnie, rak szyjki macicy jest jednym z nielicznych nowotworów, któremu można skutecznie zapobiegać poprzez właściwą profilaktykę oraz wczesną diagnostykę stanów chorobowych predysponujących do jego rozwoju. Oczywiście szyjka macicy jest  doskonale dostępna w rutynowym badaniu ginekologicznym, ale przede wszystkim posiada dobrze opisane tzw. stany przedrakowe (określane jako dysplazja lub neoplazja śródnabłonkowa, cervical intraepithelial neoplasia – CIN lub squamous intraepithelial leasion - SIL), które można łatwo wyleczyć, jeśli są odpowiednio wcześnie wykryte, na przykład w badaniu cytologicznym wymazu z szyjki macicy. Dzięki wprowadzeniu w ostatnim okresie szczepionek przeciwko wybranym onkogennym typom wirusów brodawczaka ludzkiego (HPV) – zasadniczego czynnika sprawczego raka szyjki macicy – rysują się nowe, niezwykle obiecujące perspektywy zwalczania tego nowotworu. Dlatego też pacjentki, dzięki regularnym badaniom profilaktycznym i szczepieniom, mogą zmienić zatrważające statystyki podane powyżej.

Niestety, zaledwie 30% Polek poddaje się systematycznej profilaktyce cytologicznej, a szczepionki przeciwko wirusom HPV są jeszcze zbyt mało rozpowszechnione!  


Prawidłowy obraz mikroskopowy cytologii szyjki macicy – widoczne są złuszczone komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego z tarczy szyjki oraz komórki nabłonka gruczołowego z kanału szyjki.

Typy raka szyjki macicy

Typ raka rozwijającego się w szyjce macicy u kobiety zależy od rodzaju komórek, które podlegają procesom onkogenezy prowadząc do powstania nowotworu. Tarcza szyjki macicy - widoczna od strony pochwy - pokryta jest nabłonkiem wielowarstwowym płaskim. Nieprawidłowości w tym nabłonku prowadzą do rozwoju raka płaskonabłonkowego. W ujściu zewnętrznym kanału szyjki macicy znajduje się tzw. strefa przekształceń, w której nabłonek wielowarstwowy płaski przechodzi w nabłonak gruczołowy zbudowany z jednej warstwy komórek walcowatych, produkujących śluz szyjkowy. Nieprawidłowości tego nabłonka doprowadzają do rozwoju tzw. gruczolakoraka (raka gruczołowego).

Rak płaskonabłonkowy

Jest to najczęstszy typ nowotworu złośliwego szyjki macicy. Morfologicznie jest on podobny do innych nowotworów człowieka, których punktem wyjścia jest nabłonek wielowarstwowy płaski, takich jak: rak płaskonabłonkowy skóry, jamy ustnej, płuc, sromu itd. Na szczęście ten typ raka rozwija się w szyjce powoli - kilka, a nawet kilkanaście lat - i jest poprzedzony wymienionymi powyżej zmianami przednowotworowymi (neoplazją śródnabłonkową). Rutynowe badania cytologiczne pozwalają u kobiet na wykrycie zmian przednowotworowych i wczesnych postaci raka płaskonabłonkowego, umożliwiając u większości pacjentek całkowite wyleczenie.
 


Obraz mikroskopowy inwazyjnego raka płaskonabłonkowego szyjki macicy – rozrost nabłonka rakowego w głąb szyjki macicy.

Gruczolakorak

Nabłonek gruczołowy wyściela kanał szyjki macicy, prowadzący od ujścia zewnętrznego szyjki macicy do jamy macicy. Nieprawidłowy rozwój tych komórek prowadzi do gruczolakoraka. Mimo, iż ten typ nowotworu jest znacznie rzadszy niż rak płaskonabłonkowy, to dane epidemiologiczne wskazują, że jego występowanie wzrasta, zwłaszcza u młodych kobiet (w ostatnich 30 latach zaobserwowano wzrost o około 50%). Dzieje się tak mimo postępu diagnostyki i profilaktyki schorzeń szyjki macicy. Przyczyny tego zjawiska nie są jasne. Jedną z nich może być to, że kanał szyjki macicy jest trudno dostępny w rutynowym badaniu ginekologicznym, a nieprawidłowe komórki gruczołowe są dość trudne do wykrycia w profilaktycznych badaniach cytologicznych. Co więcej, u 7% do 32% kobiet z rozpoznanym gruczolakorakiem szyjki macicy nie udaje się wykryć wirusów HPV, stąd testy HPV bez towarzyszącej cytologii nie dają pełnej gwarancji wykrycia tego nowotworu. Należy więc pamiętać, że regularne badania cytologiczne, zwłaszcza cytologia na podłożu płynnym (LBC), to jak dotąd najstkuteczniejsza metoda wczesnego wykrywania raka gruczołowego szyjki macicy.

Progresja zmian doprowadzających do raka szyjki macicy

Rak szyjki macicy rozwija się na ogół kilka-kilkanaście lat i jest poprzedzony zmianami przedrakowymi. Wskutek działania wirusów HPV i innych czynników, tzw. kofaktorów karcynogenezy, normalne komórki nabłonka szyjki macicy ulegają przemianie nowotworowej. Początkowo nieprawidłowe komórki rozrastają się tylko w obrębie nabłonka wielowarstwowego płaskiego na powierzchni szyjki macicy. Mówimy wówczas o tzw. neoplazji śródnabłonkowej (CIN lub SIL). W zależności od nasilenia neoplazji śródnabłonkowej zmiany te dzielimy na małego (CIN1), średniego (CIN2) lub dużego stopnia (CIN3). W przypadku zmian typu CIN3 nieprawidłowe komórki mogą rozrastać się dalej poza  nabłonek, wgłąb szyjki macicy. Tak powstaje inwazyjny rak szyjki macicy, który rozrasta się w sposób niekontrolowany, naciekając w zaawansowanych stadiach choroby sąsiednie narządy, a nawet dając przerzuty nowotworowe do narządów odległych.

Zmiany o charakterze neoplazji śródnabłonkowej, zwłaszcza te niskiego stopnia (CIN1) mogą się w znacznej części przypadków samoistnie cofnąć. Szansa cofnięcia się neoplazji wysokiego stopnia (CIN3) jest dużo mniejsza, stąd niezbędne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia, tak aby nie dopuścić do rozwoju inwazyjnego raka szyjki macicy. Należy jednakże podkreślić, że w przypadku wczesnego rozpoznania niezaawansowanej postaci inwazyjnego raka szyjki macicy, istnieje blisko 100% szansa całkowitego wyleczenia!

Szukaj informacji